„Osobowość halucynogenna” i doświadczenia mistyczne, cz. 2 — badania własne

Łukasz Kubacki
20 października 2011, kategoria: Ogólne, Społeczeństwo

 

 

Pre­zen­tu­jemy dal­szy ciąg arty­kułu Łuka­sza Kubac­kiego na temat oso­bo­wo­ści i doświad­czeń mistycz­nych u osób zaży­wa­ją­cych sub­stan­cje halu­cy­no­genne. Tym razem zapra­szamy do zapo­zna­nia się z bada­niami wła­snymi autora, który przed­sta­wia swój mate­riał badaw­czy, wyniki badań i wnioski.

 

 

 

 

 

 

Mate­riał badawczy

W bada­niach wzięły udział 43 osoby dekla­ru­jące zaży­wa­nie sub­stan­cji halu­cy­no­gen­nych, użyt­kow­nicy forum inter­ne­to­wego talk​.hyper​real​.info. W gru­pie badaw­czej zna­la­zło się 10 kobiet i 33 męż­czyzn w wieku od 18 do 36 lat. Badani zaczęli zaży­wać nar­ko­tyki śred­nio w wieku 16 lat i 10 mie­sięcy, zaś ich pierw­szy kon­takt z sub­stan­cjami halu­cy­no­gen­nymi nastą­pił śred­nio w wieku 18 lat i 8 mie­sięcy. Naj­wię­cej, bo aż 49% bada­nej grupy twier­dzi, że zażywa halu­cy­no­geny kilka razy do roku. 30% spo­żywa te środki śred­nio raz na mie­siąc, 17% — mniej wię­cej raz na tydzień, zaś 4% — raz na rok.

Naj­bar­dziej popu­lar­nym nar­ko­ty­kiem w bada­nej pró­bie oka­zała się mari­hu­ana – jej zaży­wa­nie dekla­ro­wali wszy­scy badani. Spo­śród kla­sycz­nych halu­cy­no­ge­nów, naj­więk­szą popu­lar­no­ścią cie­szą się halu­cy­no­genne fene­ty­la­miny (np. 2c-​​e, 2c-​​p, DOC), które zażywa 65% grupy. 58% dekla­ro­wało zaży­wa­nie halu­cy­no­gen­nych tryp­ta­min (np. 4-​​ho-​​met, 4-​​aco-​​dmt). 55% bada­nych przy­naj­mniej raz zaży­wało LSD; taka sama część grupy kon­su­mo­wała grzyby halucynogenne.

Badani wypeł­niali ankietę doty­czącą zaży­wa­nia sub­stan­cji psy­cho­ak­tyw­nych, kwe­stio­na­riusz oso­bo­wo­ści NEO-​​PI-​​R oraz Skalę Misty­cy­zmu. Cechy oso­bo­wo­ści bada­nej grupy porów­nano z ogól­no­pol­ską próbą nor­ma­li­za­cyjną, zaś wyniki na Skali Misty­cy­zmu – z grupą kon­tro­lną osób dekla­ru­ją­cych, że nie zaży­wają żad­nych narkotyków.

Na pod­sta­wie dekla­ra­cji o zaży­wa­nych sub­stan­cjach grupę badaw­czą podzie­lono na dwie pod­grupy – 21 osób zaży­wa­ją­cych tylko lub głów­nie środki halu­cy­no­genne i mari­hu­anę oraz 22 osoby, które oprócz sub­stan­cji halu­cy­no­gen­nych czy mari­hu­any, regu­lar­nie zaży­wają także inne środki psy­cho­ak­tywne (tzw. politoksykomani).

Wyniki badań

Prze­pro­wa­dzone bada­nia poka­zały, że osoby zaży­wa­jące środki halu­cy­no­genne róż­nią się pod wzglę­dem cech oso­bo­wo­ści od ogółu społeczeństwa.

  • Naj­więk­sze róż­nice doty­czą Otwar­to­ści na doświad­cze­nie – użyt­kow­nicy halu­cy­no­ge­nów cha­rak­te­ry­zują się o eks­tre­mal­nie wyso­kim pozio­mem tej cechy; mie­rzy ona cie­ka­wość świata, zain­te­re­so­wa­nie róż­no­rod­no­ścią doświadczeń.
  • Osoby zaży­wa­jące halu­cy­no­geny cechują się także znacz­nie niż­szym pozio­mem Sumien­no­ści – cechy mie­rzą­cej samo­kon­trolę, dys­cy­plinę, sto­pień zor­ga­ni­zo­wa­nia i wytrwałości.
  • W mniej­szym stop­niu, użyt­kow­nicy halu­cy­no­ge­nów cechują się także niż­szym pozio­mem Eks­tra­wer­tycz­no­ści (uspo­łecz­nie­nie, zaan­ga­żo­wa­nie w kon­takty inter­per­so­nalne) i Ugo­do­wo­ści (ten­den­cja do współ­pracy, tro­ska o utrzy­ma­nie har­mo­nii spo­łecz­nej) w porów­na­niu do reszty społeczeństwa.
  • Nie stwier­dzono nato­miast róż­nic pomię­dzy użyt­kow­ni­kami halu­cy­no­ge­nów, a ogó­łem popu­la­cji w zakre­sie Neu­ro­tycz­no­ści (ten­den­cji do doświad­cza­nia nega­tyw­nych emocji).

Wyniki wyglą­dają jed­nak ina­czej, jeśli weź­mie się pod uwagę to czy badani zaży­wają tylko lub głów­nie halu­cy­no­geny, czy też oprócz halu­cy­no­ge­nów regu­lar­nie zaży­wają także inne środki psy­cho­ak­tywne (poli­tok­sy­ko­mani). Oka­zuje się, że grupa osób zaży­wa­ją­cych głów­nie halu­cy­no­geny różni się od prze­cięt­nych norm tylko znacz­nie wyż­szą Otwar­to­ścią na doświad­cze­nie i niż­szą Sumien­no­ścią. Nato­miast tylko grupa poli­tok­sy­ko­ma­nów cechuje się oprócz tego także obni­żoną Eks­tra­wer­tycz­no­ścią i Ugodowością.

Następną kwe­stią poru­szoną w bada­niu jest wystę­po­wa­nie doświad­czeń mistycz­nych. Oka­zało się, że użyt­kow­nicy sub­stan­cji halu­cy­no­gen­nych uzy­skali w prze­pro­wa­dzo­nym bada­niu znacz­nie wyż­szy wynik na Skali Misty­cy­zmu niż osoby z grupy kon­tro­l­nej. Innymi słowy, osoby zaży­wa­jące halu­cy­no­geny doświad­czały w swoim życiu o wiele inten­syw­niej­szych sta­nów mistycz­nych niż osoby, które tego nie robią.

Ponadto, wykryto także zwią­zek mię­dzy wystę­po­wa­niem doświad­czeń mistycz­nych, a cechami oso­bo­wo­ści. Oka­zało się, że wynik na Skali Misty­cy­zmu kore­luje dodat­nio z Otwar­to­ścią na doświad­cze­nie oraz Ugo­do­wo­ścią, a także dwiema pod­ska­lami Eks­tra­wer­tycz­no­ści: Ser­decz­no­ścią i Emo­cjami pozytywnymi.

W bada­niu posta­no­wiono także przyj­rzeć się powo­dom i moty­wa­cjom, które skła­niają ludzi do zaży­wa­nia halucynogenów.

  • Zde­cy­do­wana więk­szość bada­nych, 70%, twier­dzi, że zażywa te środki, ponie­waż poma­gają one w roz­woju oso­bi­stym, samo­re­ali­za­cji, przy­czy­niają się do dłu­go­trwa­łych pozy­tyw­nych zmian w ich życiach. Jedna z wypo­wie­dzi oddaje to w ten spo­sób: „Zaży­wam je bo posia­dają ogromny poten­cjał roz­wi­ja­jący świa­do­mość, nie­sa­mo­wi­cie zachę­cają do prak­tyk samo­do­sko­na­la­ją­cych czło­wieka. (…) Wiele pozna­nia sie­bie zawdzię­czam tym boskim sub­stan­cjom. Uwol­niły mnie z wielu ogra­ni­czeń (przede wszyst­kim na pozio­mie emo­cji, wyle­czyły z depre­sji), uka­zały wiele moż­li­wo­ści, wła­ści­wie nie­skoń­czoną prze­strzeń moż­li­wo­ści.” Wielu bada­nych pod­kre­śliło, że ich zda­niem halu­cy­no­geny zwięk­szają intro­spek­cyj­ność, uła­twiają wgląd w sie­bie, lub też naturę innych ludzi czy całego świata. „Chcę lepiej poznać i zro­zu­mieć samego sie­bie, swo­jego rodzaju intro­spek­cja, ana­liza wła­snych uczuć, prze­żyć, ambi­cji, pla­nów, ego. Czę­sto dzięki psy­cho­de­li­kom widzę to, czego nie dostrze­gam lub też nie dopusz­czam do sie­bie na trzeźwo, w szcze­gól­no­ści mogę dostrzec wła­sne wady i uchy­bie­nia, co mobi­li­zuje mnie do dzia­ła­nia i pracy nad moim ‘ja’.” – pisze badany. Część osób zwraca też uwagę na to, że środki halu­cy­no­genne pozwa­lają im spoj­rzeć na sie­bie i świat z innej per­spek­tywy. Jak pisze jedna z nich: „Wtedy można spoj­rzeć na świat z zupeł­nie innej strony, można nabrać dystansu do wielu spraw, zdać sobie sprawę z jakiś swo­ich natręctw i obse­sji, któ­rych na co dzień nie zauwa­żam. Czę­sto mie­wam cie­kawe prze­my­śle­nia, po któ­rych zmie­niam swoje postę­po­wa­nie i poglądy. (…) Podró­żu­jąc zawsze mam inny obraz sie­bie, patrzę wtedy na sie­bie z innej strony, czę­sto widzę sie­bie taką, jaką chcia­ła­bym być a nie potra­fię albo odkry­wam w sobie nową cechę, hobby i więk­szość z tych rze­czy udaje mi się na trzeźwo zre­ali­zo­wać. To jed­nak wymaga cięż­kiej pracy.”
  • 44% bada­nych uważa nato­miast, że zażywa sub­stan­cje halu­cy­no­genne mię­dzy innymi lub wyłącz­nie dla przy­jem­no­ści, zabawy czy też roz­rywki. „Głów­nym powo­dem, dla któ­rego zaży­wam halu­cy­no­geny jest czer­pa­nie przy­jem­no­ści ze stanu jaki wywo­łują.” – stwier­dza jeden z bada­nych. Inny zaś ujmuje to bar­dziej obra­zowo: „Aby cie­szyć się inte­lek­tu­alną roz­rywką, jaką zapew­nia mi mój mózg pod wpły­wem tych sub­stan­cji. Trak­tuję to tak jak wizytę w kinie czy prze­jażdżkę rol­ler­ca­ste­rem, z tym że wra­że­nia są dużo intensywniejsze.”
  • Dla 26% bada­nych jed­nym z powo­dów zaży­wa­nia sub­stan­cji halu­cy­no­gen­nych są doświad­cze­nia duchowe prze­ży­wane pod ich wpływem.
  • Taka sama część osób z bada­nej grupy wska­zuje, że halu­cy­no­geny pozwa­lają im doświad­czyć odmien­nego stanu świa­do­mo­ści, w pewien spo­sób uciec od rzeczywistości.
  • 21% bada­nych zażywa środki halu­cy­no­genne mię­dzy innymi dla doznań este­tycz­nych i zmy­sło­wych wywo­ła­nych nimi.
  • 19% grupy przy­znaje nato­miast, że do zaży­wa­nia halu­cy­no­ge­nów po czę­ści pcha ich po pro­stu ciekawość.

Jeśli chcesz otrzymywać informacje o nowych komunikatach, artykułach i wydarzeniach ze świata psychologii i psychoterapii, zaprenumeruj nasz newsletter.

3 komentarzy(-e)

  • fff pisze:

    Wyniki ’badan’ idio­tyczne.… „Prze­pro­wa­dzone bada­nia poka­zały, że osoby zaży­wa­jące środki halu­cy­no­genne róż­nią się pod wzglę­dem cech oso­bo­wo­ści od ogółu spo­łe­czeń­stwa.” Nie zga­dzam sie z zadnym z punk­tow nizej w tym akapicie… ; /

  • Łukasz Kubacki pisze:

    To nie jest moja opi­nia, tylko wyniki badań, trudno się z nimi nie zga­dzać. Takie po pro­stu wyszły. Nie widzę w tych wyni­kach też nic idio­tycz­nego, w więk­szo­ści zga­dzają się z hipo­te­zami badaw­czymi, które przy­ją­łem po przej­rze­niu lite­ra­tury i innych badań. To, że użyt­kow­nicy halu­cy­no­ge­nów cechują się wysoką Otwar­to­ścią na doświad­cze­nie i niską Sumien­no­ścią jest logiczne i zro­zu­miałe. Nato­miast trzeba zauwa­żyć, że za obni­żoną Ugo­do­wość i Eks­tra­wer­tycz­ność w wyni­kach naj­praw­do­po­dob­niej odpo­wia­dają te osoby z grupy badaw­czej, które oprócz halu­cy­no­ge­nów zaży­wają także regu­lar­nie inne substancje…

  • jakub pisze:

    nasuwa sie jedno zasad­ni­cze pyta­nie: gdzie ich szukac:)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Komentarz

Możesz użyć następujących znaczników HTML i atrybutów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>
 
Aby dodać komentarz, użyj poniższego formularza i przepisz wyrazy z obrazka:

 
contact
service
information